سىننةتنعث ظعسلام دعنعدعكع ظورنع ؤة قانذن حعقعرعشتعكع رولع

قذرظان كةرعم مذهةممةد ظةلةيهعسسالامنعث مةثضىلىك ظأزضةرمةس مأجعزعسع، ظذ ظعسلام دعنعنعث بعرعنحع مةنبةسع، سىننةت بولسا ظعسلامدعكع ظعككعنحع مةنبة بولذص، قذرظاننع شةرهعلعضىحعدذر. رةسذلذللاه سأزع، ظةمةلع ؤة تةقرعرع ظارقعلعق قذرظاننع ظعزاهلاص بةرضىحعدذر... سىننةت قذرظاننعث ظةمةلع تةصعسعرع ؤة ظعسلامنعث ظةمةلع تةتبعقاتعدذر. قذرظان كةرعمنعث كأص ظايةتلعرعنع رةسذلذللاهنعث سىننعتعضة تايانماي تذرذص حىشةنضعلع بولمايدذ.

ظعسلام دعنع-قذرظان ؤة سىننعتع بعلةن- روه بعلةن ماددعنع، دذنيا بعلةن ظاخعرةتنع بعرلةشتىرىص هاياتنعث مذكةممةل صرعنسعصع بولذص كةلدع.

رةسذلذللاهغا حىشىرىلضةن ؤةهعيع ظعككع تىرلىك:

بعرعنجع:ظاللاهنعث سأزع قذرظان كةرعم.

ظعككعنجع: سىننةت نةبةؤعيةدذر، سىننةتمذ بارلعق تىرلعرع بعلةن ؤةهعيع ظعلاهعدذر.

ظاللاه تاظالا بةقةرة سىرعسعنعث 129- ظايعتعدة، ظال ظعمراننعث 164-ظايعتعدة سىننةتنع هعكمةت دةص تونذشتذرغان.

سىننةتنعث قذرظاندعكع ظورنعغا كةلسةك: سىننةت قذرظاننع شةرهعلةيدذ، ظعخحام يةرلعرعنع تةصسعلع بايان قعلعدذ، قئيعن نوقتعلعرعنع روشةنلةشتىرعدذ، مذتلةقنع مذقةييةد قعلعدذ(داظعرعسعنع تارايتعدذ)،ظومذمنع خاسلاشتذرعدذ.

ظاللاه قذرظاندا:"بعز ساثا قذرظاننع ظعنسانلارغا حىشىرىلضةن شةرعظةتنع بايان قعلعص بةرسذن، ظذلار (بذ قذرظاننع) صعكعر قعلعص (ظذنعثدعن ؤةز - نةسعهةت ظالسذن) دةص نازعل قعلدذق"،( نةهل سىرعسع،44-ظايةت).

رةسذلذللاهنعث دةؤرعدة ظةهكام مةسعللعرعنعث قذرظان كةرعم ؤة هةدعس شةرعفتعن باشقا مةنبةسع يوق ظعدع. قذرظان كةرعمدة ظةهكاملارنعث ظومذمع ظاساسلعرع بولذص، تةصسعلاتع هةققعدة كأص توختالمايدذ، لئكعن ؤاقعتنعث ظأتعشع بعلةن ظأزضةرمةيدعغان، مذهعت ؤة ظأرصعنعث ظوخشاشماسلعقع بعلةن تةرةققع قعلمايدعغان ظأزضةرمةس صرعنسعصلار بولسا بةزعدة تةصسعلع بايان قعلعنعدذ.

قذرظان كةرعمدة ظومذمع ظاساسلعق مةسعلعلةر بعلةن بعرضة ظةقعدة، ظعبادةت، ظعلضعرع معللةتلةرنعث تارعخع، ظومذمع ظةخلاقلار...بار.

سىننةت(هةدعس شةرعف) دئضةن:"رةسذلذللاهدعن كةلضةن سأز ياكع ظعش-هةرعكةت ياكع ظعقراردذر"

سىننةت ظومذمعسعنع قعلعص ظئيتقاندا قذرظان كةرعمنعث ظئنعقسعز تةرةصلعرعنع ظعزاهلاص بئرعدذ، ظعخحام تئمعلعرعنع تةصسعلع بايان قعلعص بئرعدذ، مذتلةقنع مذقةييةدلةشتىرعدذ(داظعرعسعنع تارايتعدذ)، ظومذمع مةسعلعنع خاسلاشتذرعدذ، ظةهكاملعرعنع ؤة نعشانلعرعنع شةرهعلةص بئرعدذ، شذنداقلا قذرظان كةرعمدة دةلعل كةلمعضةن بةزع ظةهكاملارنع ظئلعص كئلعدذ.

شذنعث ظىحىن سىننةت قذرظان كةرعمدعكع نةرسعلةرنعث تىرلىك ظةمةلع تةتبعقاتلعرع. بذ تةتبعقلعنعشلار بةزعدة رةسذلذللاهنعث ظةمةلع ظعش هةرعكعتع بعلةن بولسا، يةنة بةزعدة سأزلعرع بعلةن يةنة بةزعدة ساهابلارنعث ظعش- هةرعكةتلعرع بعلةن بولذص، رةسذلذللاه ظذ ظعش هةرعكةتلةرنع ظعنكار قعلماي قوبذل كأرعشع بعلةن ظعصادعلعنعدذ.

دئمةك، رةسذلذللاه قذرظان كةرعمدة كةلضةن ظةهكاملارنع بايان قعلعص بئرةتتع، ساهابعلار قوبذل قعلاتتع، حىنكع ساهابعلار رةسذلذللاهغا ظةضعشعشكة ؤة ظعتاظةت قلععشقا بذيرذلغان. ظذلار رةسذلذللاهنعث بعرةر ظعش هةرعكعتع ياكع بعرةر سأزعنع تاشلاص قويذشنع خعيالعغعمذ كةلتىرىص باقمعغانعدع، حىنكع قذرظان كةرعم مذنداق قارار قلعغان ظعدع:"صةيغةمبةر سعلةرضة ظئلعص كةلضةننع ظئلعثلار، صةيغةمبةر حةكلعضةن نةرسعدعن حةكلعنعثلار"(هةشعر سىرعسع، 7-ظايةت).

شذثا ساهابعلار ظاللاه ؤة ظاللاهنعث رةسذلعغا ظاؤاز قوشقانلعقتعن سىننةتنع خذددع قذرظاننع قوبذل قعلغاندةك قوبذل قعلعشتع، حىنكع سىننةت ظعسلامنعث ظعككعنجع قانذن حعقعرعش مةنبةسع.

***

* سىننةت قذرظان كةرعمنع بعر قانحة تةرةصتعن بايان قعلدع.شذثا قذرظان كةرعم ظعخحام بايان قعلغان ظعبادةت ؤة ظةهكاملارنع تةصسعلع بايان قعلعص بةردع. مةسعلةن، ظاللاه تاظالا مأمعنلةرضة نامازنع صةرز قعلدع، قذرظان كةرعمدة نامازنعث ؤاقعتلعرع، ظةركانلعرع ؤة رةكظةت سانعلعرعنع بايان قعلمعدع، ظذ ظعشلارنع رةسذلذللاه نامعزع ؤة مذسذلمانلارغا ناماز توغرعسعدعكع تةلعماتلعرع بعلةن روشةنلةشتىرىص بةردع. رةسذلذللاه:"مةن قانداق ناماز ظوقذغان بولسام سعلةرمذ شذنداق ناماز ظوقذثلار"دئدع.

سىننةت هأججةت ظةمةس دةص قارايدعغانلار ياكع قذرظان بعلةنلا ماثعمعز دةيدعغانلار نامازنع قانداق ظوقذيدعكعن؟! سىننةت بولمعسا نامازنع قانداق، قانحة رةكظةت ؤة قايسع شةكعلدة ظوقذشنع بعلمةي قالعسعز!

ظاللاه هةجنع صةرز قعلدع، لئكعن ظذنعث صاظالعيةتلعرعنع بايان قعلمعدع، ظذنعث شةكلعنع رةسذلذللاه بايان قعلعص بةردع. ظاللاه قذرظاندا زاكاتنع صةرز قعلدع، لئكعن زاكات كئلعدعغان نةرسعلةرنع ؤة ظذ نةرسعلةرنعث ظألحعمعنع بايان قعلعص بةرمعدع، ظذ ظعشلارنع سىننةت بايان قعلعص بةردع.

*رةسذلذللاهنعث قذرظان كةرعمنع بايان قعلغانلعقع ظام(ظومذم)نع خاسلاشتذرغانلعق. مةسعلةن، ظاللاه قذرظاندا هةر قانداق صةرزةنتلةرضة معراسنع بعكعتتع، لئكعن رةسذلذلذللاه:"قاتعل معراسخور بولالمايدذ"دةص دادعسعنع ظألتىرضةن قاتعلنعث دادعسعدعن معراس ظالالمايدعغانلعقعنع خاسلاشتذردع.

* رةسذلذللاهنعث بايانع قذرظاننعث مذتلةق هأكمعنع مذقةييةدلةشتىرعدذ. ظاللاه قذرظاندا:"ظوغرعلعق قعلغذحع ظةرنعث ؤة ظوغرعلعق قعلغذحع ظايالنعث قعلمعشعنع جازالاص، الله تةرعصعدعن ظعبرةت قعلعش يىزعسعدعن قوللعرعنع كئسعثلار"،( ماظعدة سىرعسع، 37-ظايةت).

بذ ظايةت ظوغرعنعث قولعنع بذيرذدع، بعراق قولنع نةدعن كئسعشنع بةلضعلعمعدع. لئكعن سىننةت قولنع بئغعشتعن كعسعلعدذ دةص داظعرعسعنع تارايتتع.

* رةسذلذلذللاهنعث سىننعتع قذرظاندا كةلضةن نةرسعلةرنع تةكعتلةص كئلعدذ ياكع ظاساسع مةسعلعنعث تارمعقعنع بايان قعلعدذ. ناماز، زاكات، رامعزان ؤة هةجنعث صةرزلعكعنع كأرسعتعدعغان هةدعسلةر بذنعث معسالعدذر.

* سىننةتتة قذرظاندا بايان قعلعنمعغان ظةهكاملار بار. مةسعلةن، ظأي ظعشةكلعرعنعث هاراملعقع ؤة يعرعتقذح هايؤانلارنعث هاراملعقع، توي قعلعص تذرذص زعنا قعلغان ظادةمنع رةجم قعلعش... ظةهكاملعرعغا ظوخشاش.

ظعمام شةؤكانع:"سىننةتنعث هأججةتلعكعنعث ظعسصاتلعنعشع ؤة سىننةتنعث مذستةقعل ظةهكام حعقعرعشع دعنع زأرىرعيةت، ظعسلامنع حىشةنمةيدعغان ظادةمدعن باشقعنع بذ نوقتعنع ظعنكار قعلمايدذ"دةيدذ.(شةؤكانعنعث "ظعرشاد فذهذل"نامعلعق كعتاؤعغا قاراث).

سىننةتنعث هأججةتلعكعدة خاؤارعجلاردعن باشقعلار قارشع تذرمعدع، خاؤارعجلار قذرظاننعث زاهعرعغا ظئسعلعص، سىننةتلةرضة سةل قارعشعص ظازدع ؤة باشقعلارنع ظازدذرذشتع.

ظاللاه تاظالا رةسذلذللاهنعث صةرمانلعرع ؤة سىننةتلعرعضة زعت قاراشتا بولعدعغان ظادةملةرنع ظاضاهلاندذرذص:"(ظع مذهةممةد!) صةرؤةردعضارعث بعلةن قةسةمكع،ظذلار ظأز ظارعسعدعكع دةتالاشقا سئنع هأكىم حعقعرعشقا  تةكلعص قعلمعغعحة، ظاندعن سئنعث حعقارغان هأكمعثضة ظذلارنعث دعللعرعدعكع قعلحة غذم بولسعمذ يوقالمعغعحة ؤة ظذلار صىتىنلةي بويسذنمعغعحة ظعمان ظئيتقان بولمايدذ"( نعسا سىرعسع، 65-ظايةت).

رةسذلذللاه سىننعتعضة سةل قارايدعغان ؤة ظعنكار قعلعدعغان ظادةملةردعن ظاضاهلاندذرذص مذنداق دئضةن:"بعلعص قويذثلار، ماثا قذرظان كةرعم ؤة شذنعثغا ظوخشعشع(يةنع ؤةهعيع بولغان سىننةت) بئرعلدع. بةلكعم بةزع ظادةملةر حعقعص ساصاسعدا يألعنعص ظولتذرذص:"سعلةر قذرظاننع تذتذص مئثعثلار، قذرظاندا هالال بولغاننع هالال دةص بعلعثلار، قذرظاندا هارام بولغاننع هارام دةص بعلعثلار"دئيعشع مىمكعن. بعلعص قويذثلاركع، ظأي ظعشةكلعرع سعلةرضة هارام، يعرعتقذح هايؤانلار هارام..."،( ظةبذداؤذد رعؤايةت قعلغان).

دئمةك، رةسذلذللاه بذ هةدعسعدة قذرظاندا بايانع كةلمعضةن، سىننةتتة ظعسصاتلانغان ظةهكاملارنع ظعنكار قعلعشتعن ظاضاهلاندذرؤاتعدذ.

ظاللاهنعث:"صةيغةمبةر سعلةرضة ظئلعص كةلضةننع ظئلعثلار، صةيغةمبةر حةكلعضةن نةرسعدعن حةكلعنعثلار"(هةشعر سىرعسع، 7-ظايةت) دئضةن سأزع قذرظاندا بايانع كةلمعضةن، سىننةتتة بايانع كةلضةن نةرسعلةرنعث ظاساسع هئساصلعنعدذ.

ظةمما:"ظةضةر مةندعن سعلةرضة هةدعس يئتعص كةلسة، ظذ هةدعسنع ظاللاهنعث كعتاؤعغا تةثلةص بئقعثلار، قذرظانغا مذؤاصعق كةلسة ظئلعثلار، خعلاص كةلسة تاشلاثلار"دئضةن هةدعس ظويدذرما يالغان هةدعستذر. هةدعسشذناسلار بذ هةدعسنع يالغان ظويدذرما هةدعس دةص بايان قعلغان.

سىننةتنعث ظعسلام دعنعدعكع ظورنعنع ؤة قانذن حعقعرعشتعكع رولعنع تةصسعلع بعلعش ظىحىن بذ كعتابلارنع ظوقذص كأرضةيسعز:

1. "سىننةتنعث قانذن حعقعرعشتعكع رولع"

2. "سىننةتنعث هأججةتلعكع"

3. "سىننةتنع مذداصعظة قعلعش"

4." ظةقعدة ؤة شةرعظةتنع مذداصعظة قعلعش"

 

 

 

 

مذناسعؤةتلعك ماقالعلةر:

* سىننةتنعث ظعسلام دعنعدعكع ظورنع ؤة قانذن حعقعرعشتعكع رولع

* ظعسلام شةرعظعتعنعث ظعككعنجع مةنبعظع هةدعس شةرعف

* هةدعس شةرعف بعلةن قانداق مذظامعلة قعلعمعز؟

* سىننةتكة قعلعنعؤاتقان هذجذملار

* قانذن حعقعرعشقا ظالاقعدار سىننةتلةر ؤة قانذن حعقعرعشقا ظالاقعدار بولمعغان سىننةتلةر (1)

* قانذن حعقعرعشقا ظالاقعدار سىننةتلةر ؤة قانذن حعقعرعشقا ظالاقعدار بولمعغان سىننةتلةر (2)

* سىننةتنعث هأججةتلعكعنع ؤة قانذن حعقعرعشتعكع رولعنع ظعنكار قعلغذحعلارغا رةددعية (1)

* سىننةتنعث هأججةتلعكعنع ؤة قانذن حعقعرعشتعكع رولعنع ظعنكار قعلغذحعلارغا رةددعية (2)

*سىننةتنعث هأججةتلعكع ؤة مذستةقعل قانذن حعقعرعش سالاهعيعتع

* هةدعسشذناسلار هةدعسلةرنعث سةنعدعنع تةنقعد قعلعص هةدعسلةرنعث ماددعسعنع تةكشىرمعضةنمذ؟

* سىننةت(هةدعس شةرعف) ظألعمالعرع نةزرعدعكع سىننةتنع تةكشىرىش ؤة تةتقعق قعلعش صرعنسعصع

* رعؤايةت ؤة خةؤةر تةتقعق قعلعشتا ظعسلام صرعنسعصع بعلةن ياؤرذصا صرعنسعصعنعث سئلعشتذرمعسع

* ظةهمةد ظةمعن ؤة هةدعسشذناسلارنعث باها بئرعش صرعنسعصع

* شةرقشذناسلارنعث ظعسناد ؤة هةدعس ظعلعملعرعضة تةنة قعلعش ؤاستعلعرع

* شةرقشذناسلارنعث "هةدعسلةر ظارعسعدا زعتلعق بار" دئضةن شذبهعسعضة جاؤاب

* سىننةت ؤةهعي ظةمةسمذ؟

* شةرقشذناسلعق ؤة شةرقشذناسلارنعث هةقعقع قعياصعتع

* ظاللاه قذرظاننع قوغداشقا كئصعللعك قلعغاندةك سىننةتنع قوغداشقا كئصعللعك قعلمعدعمذ؟

سىننةتنع ظالماي قذرظان بعلةن كذصايعلةنضىحعلةرنعث شذبهعلعرعضة جاؤاب

 

 

ظعسلام ظاؤازع تور بئتع

2006- 10- 8 معلادعية

1427- رامعزان- 16 هعجرعية