ضىزةل ظةخلاق
ضىزةل ظةخلاق دئضةن نئمة ؟
ضىزةل ظةخلاق سأزع ــ كأصعنحة كعشعلةرنعث حىشةنضعنعدةك،
باشقعلارنعث حعرايعغا تةبةسسذم بعلةن قاراش، ظذلارغا ظازار بةرمةستعن يذمشاق، سعلعق مذظامعلعدة بولذش دئضةنلعكلا
ظةمةس. ضةرحة بذ ظعشلارمذ ضىزةل ظةخلاق قاتارعدعن سانالسعمذ، لئكعن ظةخلاقنعث
مةنعسع بذنعثدعن حوثدذر، ظةلؤةتتة. ضىزةل ظةخلاق ــ هةر ظعشتا توغرا بولذش،
ظادالةتلعك بولذش، راستحعل بولذش ، ؤةدعضة ؤاصا قعلعش، ظامانةتنع ساقلاش، سأيضى ـ
ؤاصالعق بولذش، ظعمان ـ ظئتعقادلعق بولذش، مةيلع دذنيالعق بولسذن، مةيلع ظاخعرةتلعك
بولسذن ظأز ؤةزعصعسعنع بعلعش ؤة ظأز ؤاقتعدا ظورذنلاش، خاتالعقعنع دادعل ظئتعراص
قعلعش، ظةدةبع جاسارةتلعك بولذش، سئخع، مةرد، صاكعزة، مةدةنعيةتلعك بولذش، كأكسع
كةث بولذش، هةر ظعشتا هةقعقةتنع كأزلةش، ظأزعضة ظعشعنعش، باشقعلارنعث ياردعمعنع
كىتمةستعن ظأزعضة يألعنعش، ؤعجدانلعق، غذرذرلذق بولذش، نومذسعنع ساقلاشنع بعلعش،
ؤةتةنضة، خةلققة ؤة باشقعلارغا
مةنصةظةتلعك بولذش، ظئتعقادعنع، ؤةتعنعنع قوغداش يولعدا مال ـ مذلكعنع، زأرىر
تئصعلغاندا جئنعنع ظاتاشنع بعلعش ؤة
باشقعلار.
ضىزةل ظةخلاق ظاللاه
تاظالانعث نةزةرعدة ظةث ظئسعل ظعبادةتلةردعن سانعلعدذ. حىنكع ضىزةل ظةخلاق
ظعماننعث ضذؤاهحعسع ؤة ظذنعث ظةث كأرعنةرلعك مئؤعسعدذر. صةيغةمبةر ظةلةيهعسسالام
بذ مةنعنع ظعصادعلةص مذنداق دئضةن: «ظعمانع ظةث كامعل مأمعن ظةث ظةخلاقلعق بولغان
كعشعدذر» (بذخارعي رعؤايعتع).
يةنة : «قعيامةت كىنعدة مأمعن
كعشعنعث ياخشعلعق معزانعدا ضىزةل ظةخلاقتعن سالماق كئلعدعغان نةرسة يوقتذر» دةص
كأرسةتكةن (تعرمعزع رعؤايعتع).
ضىزةل ظةخلاق ظعماننعث
جىرعسعدذر. صةيغةمبةر ظةلةيهعسسالام ظأزعنعث صةيغةمبةر بولذص ظةؤةتعلضةنلعكعنعث
ظاساسلعق غايعسعنع ظعخحاملاص: «مةن صةقةت ضىزةل ظةخلاقلارنع تولذقلاش ظىحىنلا
ظةؤةتعلدعم» دئضةن(بذخارعي رعؤايعتع)
هعندعيلارنعث ظاتاغلعق
داهعسع ضاندع مذنداق دئضةن ظعكةن: «دعن بعلةن ضىزةل ظةخلاق
ظعككعسع بعر نةرسعدذر. بذ ظعككعسع بعر ـ بعرعدعن قةتظعي ظايرعلالمايدذ. دعن ظةخلاق
ظىحىن جانغا ظوخشاش بولسا، ظةخلاق دعن ظىحىن هاؤاغا ظوخشاشتذر».
حىنكع، هةقعقعي مةنعدعكع ظةخلاق دعننعث ظأزعدذر. ضىزةل ظةخلاق ظأزعنعث كةث مةنعسع
بعلةن قانداقلا بعر جةمظعيةتتة ظومذملعشعدعغان بولسا دعننعث كامالعغا يةتكعنع شذ.
هةزرعتع مذهةممةد ظةلةيهعسسالامنعث دةؤرعدة ظعسلام دعنع ظةنة ظاشذنداق ؤايعغا
يةتكةن. زامانعمعزدعكع مذسذلمانلارنعث دعنعي بذرحع ظةسلعدعكع ضىزةل ظةخلاقلارغا قايتعش ظىحىن
تعرعشعشتعن ظعبارةت. بذ ظةينع ؤاقعتتا هةق دعننعث ظةسلعسعضة قايتعش دئمةكتذر.
نئمة ظىحىن ضىزةل ظةخلاقنع
ظةث ظةؤزةل ظعبادةت دةيمعز؟ حىنكع، كأصعنحة ظةمةل ـ ظعبادةتلةر ظذنع
ظورذنلعغذحعنعث ظأزع ظىحىنلا صايدعلعق بولسا، ضىزةل ظةخلاق كأصعنحة باشقعلار ظىحىن
مةنصةظةتلعكتذر. بعراؤنعث ضىزةل ظةخلاقعدعن ظومذم خةلق مةنصةظةتلعنعدذ. هةزرعتع
مذهةممةد ظةلةيهعسسالام ضىزةل ظةخلاقنعث بعردعنبعر ظألضعسع ظئدع. ظاللاه تاظالا
ظذنعث ظةخلاقعنع مةدهعيعلةص: «سةن هةقعقةتةن بىيىك ظةخلاققا ظعضعسةن» دةيدذ.
(ياسعن سىرعسع 2 ـ ظايةت)
بعزنعث دعيانعتعمعز،
ظةخلاقعمعز ؤة باشقا ظعشلعرعمعز صةقةت هةزرعتع مذهةممةد ظةلةيهعسسالامنع ظأزعمعزضة
ظألضة قعلعص، ظذنعث يولعغا هةقعقعي رةؤعشتة ظةضةشكةندعلا تولذقلانغان بولعدذ.
ظةخلاقنعث بذزذلعشع زاؤاللعقنعث
ظعشارعتع بولغعنعدةك، ظةخلاقنعث تىزىلعشع قةد كأتعرعشنعث بئشارعتعدذر. بذنعث تعثعك
معسالع شذكع، صةيغةمبعرعمعز هةزرعتع مذهةممةد ظةلةيهعسسالامغا ؤةهع كةلضةن
حاغلاردا، ظعرانلعقلار بعلةن رعملعقلار دذنيادا هأكىم سىرةتتع. يةر يىزع ظذلارنعث
سايعسعدعن قورقذص تذراتتع. شذ ؤاقعتتا بذ ظعككع ظئمصعراتورلذقنعث بعلعم ـ
هىنةرلعك، مذكةممةل ظعنتعزاملعق، حئنعققان ظةسكةرلعرع مةككة تاغلعرعدعن حعققان،
ظةسكةر كىحع تايعنلعق، ظذرذش تةجرعبعسعمذ يئتعلمعضةن ظةرةبلةرضة تةث كئلةلمعدع.
حىنكع رعملعقلار بعلةن ظعرانلعقلاردا ظةخلاق بذزذلغان، ظةرةبلةردة بولسا، ؤةهعنعث
تةربعيعسع بعلةن ظةخلاق تىزةلضةن ظئدع.
بعر ظةرةب شاظعرع مذنداق
دئضةن ظعكةن:
ظةخلاق بعلةن هةر معللةت
راؤاج تئصعص داؤا م ظئتةر،
ظايرعلغانـلار
ظــــةخلاقتـعن زاؤاللـعققا هامان كئتةر.
شذنداق ظعكةن، بعز ظالدع
بعلةن ظأزعمعزنع ظعسلاه قعلعص، ظةسلعدعكع ظعسلامعي ؤة ظةنظةنعؤع مذقةددةس
ظةخلاقعمعزغا قايتمعغعحة بعزضة قةد كأتعرعش يوق. ظاللاه تاظالا قذرظان كةرعمدة: «بعر
معللةت ظأزعنع ظأزضةرتمعضعحة، ظاللاه ظذلارنعث هالعنع ظأزضةرتمةيدذ» دةيدذ (رةظد
سىرعسع11 ـ ظايةت).
ظةخلاقنع نئمة بعلةن ظعسلاه
قعلعش كئرةك؟ تةبعظعيكع، دعنعي روه بعلةن
ظعسلاه قعلعش كئرةك! ظةخلاقنعث بعردعنبعر مةنبعظع ؤة معزانع دعندذر. ظةخلاقنعث
ضىزةللعكع بعلةن حعرعكلعكع دعن بعلةن ظألحعنعدذ. ظةخلاقنع ضىزةللعككة ؤة ياخشعلعققا
ظأزضةرتعشنعث بعردعنبعر حارعسع دعننعث ظةسلعضة قايتعشتعن ظعبارةتتذر.
زامانعمعزدعكع هئحبعر دعنغا ظئتعقاد قعلمايدعغان كعشعلةرمذ ظعنسانلارنع ضىزةل ظةخلاقلار داظعرعسعدة يئتعشتىرىص حعقعشتا دعننعث ظورنعنع باسالايدعغان ظعككعنحع بعر مةنبةنعث يوقلعقعنع ظئتعراص قعلماقتا. كأصلعضةن ظاتئستتعك ظئتعقادتعكع صةيلاسوصلار، ظعجتعماظعي صةن مذتةخةسسعسلعرع ؤة باشقا ساهةلةردعكع ظالعملار ظعنسانلارنع، خذسذسةن ظأسمىرلةرنع قانذنغا هأرمةت قعلعدعغان، قانذننعث ظعجرا قعلنعشع ظىحىن هأكىمةت داظعرعلعرع تةرعصعدعن نازارةت قعلعدعغان ظةمةس، بةلكع ظأزـ ظأزعنع ظعحكع دذنياسعدعن نازارةت قعلعدعغان قعلعص يئتعشتىرىص حعقعشنعث بعردعنبعر حارعسع دعنعي تةربعية ظعكةنلعكعنع ظئتعراص قعلعص، كأصلعضةن ظعلمعي ظةسةرلةرنع يازغان. حىنكع دعنعي تةربعيعنعث تةقةززاسع هةركعمنعث ظأز نازارةتحعسعنع ظعحكع دذنياسعدا ظأزع يارعتعشعنع مةقسةت قعلعدذ. شذثا هةقعقعي مذسذلمان بولغان ظادةم ظاللاه تاظالانعث غةزعبعضة ظذحراص قئلعشتعن ظئهتعيات قعلغانلعقتعن، ظاشكارا ـ يوشذرذن ضذناهلارنع ظعشلةشتعن هةزةر قعلعدذ. حىنكع مذنداق كعشع ”ظاللاه تاظالا مئنعث ظاشكارا ـ يوشذرذن بارلعق ظعشلعرعمنع كأرىص تذرعدذ“، دةص حعن ظئتعقاد قعلغانلعقع ظىحىن قانذن ظذنعث ظعحكع دذنياسعدا بولعدذ، ظذ ظأزعنع ظعحعدعكع نازارةتحعسع (ؤعجدانع) نازارةت قعلعص تذرعدعغانلعقعنع بعلعدذ. ظةمما بئرةر دعنغا ظئتعقاد قعلمايدعغانلار ياكع شةكلعي جةهةتتعن ظئتعقاد قعلسعمذ ظعمانع يئتعلمعضةنلةر قانذندعن يوشذرالايدعغانلعكع قعلمعشلار ؤة جعنايةتلةرنعث هةممعسعنع قعلعشتعن هئح ظعككعلةنمةيدذ. حىنكع ظذلارنع قانذن كأرمعسعلا بولدع ظةمةسمذ؟ نذرغذنلعرع قانذننعث كأزعنع بوياص تىرلىك قعلمعشلعرعنع ؤة جعنايةتلعرعنع ظاشكارا قعلعؤئرعدذ. شذثا قانذننعث كأزع كور دئيعلضةن. هازعرقع مذسذلمان دألةتلعرع بعلةن، بئرةر دعنغا ظئتعقاد قعلمايدعغان ياكع بئرةر دعنغا مةنسذص بولغان بولسعمذ ظاللعبذرذن ظذنع هاياتلعقتعن ظايرعؤةتكةن دألةتلةر ظوتتذرعسعدعكع جعنايع قعلمعشلارنعث ؤة تىرلىك ظةخلاقسعزلعقلارنعث سادعر بولذش نعسبعتعدة ظاجايعص حوث صةرق بار. جعنايع قعلمعشلار مذسذلمان مةملعكةتلعرعدة يوقنعث ظورنعدا، ظةمما باشقا دألةتلةردعكع كىندعن ـ كىنضة ظئشعؤاتقان قعلمعشلار نعسبعتع هةقعقةتةن حوث بولماقتا.
ظعسلام ظاؤازع تور بئتع
2005- 2- 6