ظاللاهنعث بارلعقعغا صاكعتلار نئمعدئضةن كأص!

 

بةزع ظاتئظعستلار ياراتقذحع مةؤجذد ظةمةس، حىنكع ظذنعث مةؤجذدلعقعغا ظةقلعي ياكع هئسسعي صاكعت يوق دةيدذ. بةزع مذسذلمانلار ؤة بةزع غةيرع مذسذلمانلارمذ كاظعناتنعث ياراتقذحعسع بار دةيدذ، لئكعن ظذلار ياراتقذحعنعث مةؤجذدلعقعغا ظةقلعي صاكعت يوق، ظذنعث مةؤجذدلعقعنع تةستعقلاش قةلبع ظعمانغا تايعنعدعغان مةسعلة دئضةن قاراشتا ظاتئظعزمحعلارنعث قارعشعنع ظالعدذ.

ياراتقذحعنعث بارلعقعنع ظعقرار قعلعش مةسعلعسعنعث قةلبع ظعمان مةسعلعسع ظعكةنلعضعدة شةك يوق، ساماؤع دعنلارنعث(ظةسلعدة ساماؤع دعن صةقةت بعر) ظذنع قوللايدعغانلعقعدعمذ شةك يوق. لئكعن ظعمان بعلةن ظعلعم-صةن بعرلعشةلمةيدذ، دةص كعم دةيدذ؟ ظةقلعي دةلعلع يوق نةرسعضة كأثىل خاتعرجةم بولالايدذ، دةص كعم ظئيتعدذ؟

توغرا ظعمان ظعلعم ظىستعضة قذرذلغان ظعماندذر، ظذنداق بولمعسا بعر ياراتقذحعنعث بارلعقعغا ظعشعنعدعغان كعشع بعلةن بعر قانحة ظعلاهلارنعث بارلعقعغا ظعشعنعدعغان ؤة ياراتقذحعنعث بارلعقعغا ظعشةنمةيدعغان كعشعنعث صةرقعنع ظايرعغعلع بولمايدذ. حىنكع ظذلاردعن هةر بعرسع ظئتعقاد مةسعلعسع ظةقلعي مذنازعرعضة بويسذنمايدعغان قةلبعي مةسعلة دئيعشع مىمكعن، ظذ حاغدا هئحبعرعسع يةنة بعرسعضة سةن ظئتعقادعثدا خاتالاشتعث دئيةلمةيدعغان بولذص قالعدذ. ظةضةر ظعش شذنداق بولذص قالسا هةر بعر ظادةم-ظئيعصلانماستعن- خالعغان نةرسعضة ظعشعنعش هةققع بولذص قالعدذ.ضةرحة ظعسلامدعن باشقا دعندعكع بةزع دعندارلار بذزذق ظئتعقادلعرعنعث ظئيعصعنع يئصعش ظىحىن مذشذنداق قعممعتع يوق سأزلةرضة تايعنعدعغان بولسا، مذسذلمان كعشعنعث مةيدانعنعث ظذنداق بولذص قئلعشع قةتظع توغرا بولمايدذ.  

حىنكع قذرظان كةرعم:"(اللة تاظالانعث مذنداق قعلعشع) ظعلعم ظةهلعلعرعنعث قذرظاننعث صةرؤةردعضارعث تةرعصعدعن كةلضةن هةقعقةت ظعكةنلعكعنع بعلعشلعرع، شذنعث بعلةن ظعمان ظئيتعشلعرع، دعللعرعنعث قذرظانغا بويسذنذشع ظىحىندذر"(هةج سىرعسع، 54-ظايةت)دةيدذ.

دةسلةصتة بعلعش ؤة حىشعنعش ظاندعن كئيعن مذشذ بعلعش ظاساسعدا ظعمان كةلتىرىش ظعسلامنعث تةلعصعدذر. قذرظان كةرعم ضذمانغا ظةضةشكةن، بعلعمسعز هالدا سأزلعضةن ؤة دعننعث صرعنسعصال مةسعللعرعدة صاكعتسعز دةؤا قعلعدعغان ظادةملةرنع جاهعللار بةلكع ظةقعلسعزلةر دةص باها بئرعدذ.

قذرظان كةرعم:" ظذلار اللةنع قويذص، باشقا مةبذدلارنع ظعلاه قعلعؤالدعمذ؟ ظئيتقعنكع:"(بذنعثغا) دةلعلعثلارنع كأرسعتعثلار"(ظةنبعيا سىرعسع،24-ظايةت)دةيدذ.

مذنداق دئضعنعمعزدة ظةلؤةتتة بةزعلةر: بعز ياراتقذحعنعث بارلعقعغا قايسع بعر صاكعتلارنعث بارلعقعنع ظعنكار قعلمايمعز، بعز صةقةت ظعلمعي صاكعت ياكع لوضعكعلعق صاكعت دةص ظاتعلعدعغان تىردعكع صاكعت  يوق دةص قارايمعز دئيعشع مىمكعن. بذلارنعث بذ سأزع ناهايعتع تار مةنعدعكع تار قاراشتعن ظعبارةت...

تةبعظعي صةن ظالعملعرع ؤة ظذلاردعن باشقعلار ظئتعراص قعلعدعغان صاكعتلار قايسعلار؟

ظذلار بعؤاستة هئسسعيي صاكعتنع قوبذل قعلعدذ، يةنع هئسسعيي ظةزالار مةؤجذدلعقعغا بعؤاستة ضذؤاهلعق بةرضةن نةرسعلةرنعث هةممعسع شةكسعز مةؤجذد. بذ بارلعق ظةقعللعق كعشلةرنعث نةزةرعدة قوبذل قعلعنعدعغان صاكعت، شذنداقلا دعنعمعزدعمذ ظالع ظورذنغا ظعضة، لئكعن ظعلمعي صاكعتلار صةقةت بذ دةلعلغا يعغعنحاقلانغان ظةمةس، هئسسعي صاكعتلاردعن باشقا صاكعتلارنع قوبذل قعلماسلعق ظةقعلسعزلعقنعث بةلضعسعدذر. ظةضةر تةبعظعي صةن ظالعملعرع ؤة ظةقعللعق كعشلةر هئسسعي دةلعلدعن باشقعسعنع قوبذل قعلمعغان بولسا ظعلعم-صةنلةر تةرةققع قعلمعغان بولاتتع. شذنعث ظىحىن قذرظان كةرعم صاكعتلارنع هئسسعي صاكعتقا يعغعنحاقلعؤالغانلارنع ظئيعصلةص، ظورذنسعز يةردة صةقةت شذ دةلعلنع تةلةص قعلعص تذرذؤالغانلارغا ظألىم خةؤعرع ظعلان قعلغان، قذرظان كةرعم بارلعق ظةقعللعق كعشلةر ظئتعراص قعلعدعغان بعر هةقعقةتنع قارار قعلعدذ:" ظةهلع كعتاب(يةنع يةهذدعيلار ؤة ناسارالار)سةندعن ظأزلعرعضة ظاسماندعن بعر كعتاب حىشىرىشنع سورايدذ،ظذلار مذسادعن بذنعثدعنمذ حوثراقعنع سوراص:« بعزضة الله نع ظاصظاشكارا كأرسةتكعن » دئضةن ظعدع.شذنعث بعلةن،ظذلارنعث زذلمع سةؤةبلعك ظذلارنع حاقماق سوقتع(يةنع ظاسماندعن بعر ظوت كئلعص ظذلارنع هالاك قعلدع)"(نعسا سىرعسع،153-ظايةت)

يةنة:"بذلار (يةنع قذرةيش كذففارلعرع) حوقذم ظئيتعدذ:«صةقةت بعرلا قئتعم ظألعمعز، قايتا تعرعلمةيمعز، ظةضةر (ظاخعرةت بار دئضةن سأزىثلاردا) راستحعل بولساثلار، بعزنعث ظاتا-بوؤعلعرعمعزنع (تعرعلدىرىص) ظةكعلعص بئقعثلار»"(دذخان سىرعسع، 34-36-ظايةتلةر).

ظالعملار ؤة ظةقعللعق كعشلةر نةرسعلةرنعث بارلعقعغا قوبذل قعلعدعغان صاكعتنعث يةنة بعر تىرع  كأرىنمةيدعغان نةرسعضة كأرىلعؤاتقان رئظاللعق بعلةن صاكعت كأرسعتعشتذر.

ياراتقذحعنعث بارلعقعغا صاكعتلار ساناقسعز، كاظعناتنعث ياراتقذحعغا ضذؤاهلعق بئرعدعغان صاكعتعي بعر قانحة تىرلىك بولعدذ، بعز بذ يةردة صةقةت ظىح تىرلىك صاكعت هةققعدة توختعلعمعز، ظذلار: كاظعنات صاكعتع، مأجعزة صاكعتع ؤة ظةهمعيةت بئرعش صاكعتعدعن ظعبارةت.

1. كاظعنات صاكعتع:

كاظعناتتا نذرغذن ظعشلار بولذص تذرعدذ، يامغذر ياغعدذ، ضىل ظئحعلعدذ، بالا تذغذلعدذ، ظعنسان ظأسعدذ ؤة حوثعيعدذ، يةنة بعرسع كئسةل بولعدذ ظاندعن ظألعدذ، جعسعملار تةركعص تاصعدذ ؤة يةنة بةزع جعسعملار ظاجراص كئتعدذ...

كؤاركلار(quark) ظذ زةررعلةرنعث ظةسلع ظاساسلعرع، زةررعلةردعن صارحة نةرسعلةر تةركعص تاصعدذ، ظذنعثدعن ظئلئمئنتلار، ظاندعن ماددع جعسعملار تةركعص تاصعدذ...

مذشذ نةرسعلةرنع كعم صةيدا قعلدع ؤة ظذ نةرسعلةرنع كعم يوق قعلعدذ؟

بذ نةرسعلةر ظأزلعكعدعن يوقتعن بار بولذص قالدعمذ؟ يوقسذن، بذ ظةقلعي جةهةتتعن مىمكعن ظةمةس.

ظذنداقتا ظذنع صةيدا قعلغان حوقذم بعر سةؤةب بار.

لئكعن بذ سةؤةب صةيدا بولغان نةرسعنعث ظأزع بولعشع مىمكعن ظةمةس، حىنكع مذظةييةن بعر نةرسة قانداقمذ ظأزعنع صةيدا قعلعشقا سةؤةب بولالعشع ظةقعلضة سعغعدذ؟

ظذنداقتا ظذنعثدعن باشقا سةؤةبنعث بولعشع حوقذم.

ظةضةر سعرتقع سةؤةب صةيدا بولغان نةرسة (يةنع مةخلذق) بولسا، ظذمذ سةؤةبكة مذهتاج بولعدذ، ظذنعث سةؤةبعمذ مةخلذق بولسا يةنة سةؤةبكة مذهتاج بولعدذ... مذشذنداق.

لئكعن بذنداق ظارقعمذ ظارقا ظايلعنعش ظعللةت ؤة تةسعر كأرسةتكىحع ظامعللاردا ظةقلعي جةهةتتعن مىمكعن ظةمةس.

ظذنداقتا هادعسة ياكع صةيدا بولغان نةرسعلةرنعث سةؤةبع صةيدا بولغان نةرسة بولماسلعقع كئرةك، يةنع ظذنعث سةؤةبع باشلعنعشع يوق ظةزةلع نةرسة بولعشع كئرةك. ظةزةلع سةؤةبنعث ظاللاهدعن باشقا بعر نةرسة بولعشع مىمكعن ظةمةس.

2. بةلضة ؤة مأجعزة دةلعلع:

ظذ ظذقذمنعث ظأزعنع تةلةص قعلعدعغان صاكعتتذر، ظذ صاكعتنع بعلعش ظذقذم(يةنع دئمةكحع بولغان نةرسة)نعث ظأزعنع بعلعشنع كةلتىرىص حعقعرعدذ. خذددع قوياش كىندىزنعث بةلضعسع بولغعنعغا ظوخشاش، قوياشنعث حعققانلعقعنع بعلعشنعث ظأزع كىندىزنعث مةؤجذدلعقعنع بعلعشنع تةقةززا قعلعدذ. شذنعثغا ظوخشاش ظاللاه تاظالانعث بةلضعلعرع ؤة مأجعزلعرعنع بعلعش ظاللاهنعث ظأزعنع بعلعشنع زأرىر قعلعدذ. مةؤجذدعيةتتعكع هةر بعر دةلعل ظذقذم(مةزمذن)نعث لازعمع بولعدذ.

قذرظان كةرعم ظاللاهنعث بارلعقع ؤة سىصةتلعرعنع ظعنسانلارغا كأرسعتعش ظىحىن بذ بةلضة ؤة مأجعزة دةلعلعنع ظعشلعتعدذ:"سعلةر (ظاياللارنعث بةححعدانعغا تأكىلضةن مةنعنع دةص بئقعثلارحذ. ظذنع سعلةر (ظعنسان قعلعص) يارعتامسعلةر؟ ياكع بعز (ظعنسان قعلعص) يارعتامدذق. بعز سعلةرنث ظاراثلاردا ظألىمنع بةلضعلعدذق (يةنع هةر بعرعثلارنعث ظألىش ؤاقتعنع بعكعتتذق)، سعلةرنع باشقا بعر قةؤمضة ظالماشتذرذشتعن ؤة سعلةرنع سعلةر بعلمةيدعغان بعر شةكعلدة يارعتعشتعن ظاجعز ظةمةسمعز. شىبهعسعزكع، سعلةر دةسلةصكع يارعتعشنع بعلدعثلار (يةنع دةسلةصتة اللةنعث سعلةرنع يوقتعن بار قعلغانلعقعنع تونذدذثلار). سعلةر (اللةنعث سعلةرنع دةسلةص ياراتقاندةك قايتا يارعتعشعنع) ظويلعمامسعلةر؟ سعلةر تئرعغان زعراظةتنع دةص بئقعثلارحذ،  ظذنع سعلةر ظىندىردىثلارمذ ياكع بعز ظىندىرىص (دان حعقعدعغان زعراظةت قعلعص ظأستىردذقمذ؟) . ظةضةر بعز خالعساق ظةلؤةتتة ظذنع دانسعز قذرذق حأصكة ظايلاندذراتتذق-دة، سعلةر ظةجةصلعنعص قايغذراتتعثلار . سعلةر: «بعز هةقعقةتةن (ظةمضةك بعلةن ظذرذقنع) زعيان تارتتذق، بةلكع بعز (رعزعقتعن) مةهرذم قالدذق» (دةيتتعثلار) . سعلةر ظعحعؤاتقان سذنع دةص بئقعثلارحذ، ظذنع بذلذتتعن سعلةر حىشىردىثلارمذ ياكع بعز حىشىردذقمذ؟. ظةضةر بعز خالعساق ظذنع تذزلذق قعلعص قوياتتذق (صةرؤةردعضارعثلارنعث زور نئمةتلعرعضة) نئمعشقا شىكىر قعلمايسعلةر؟. سعلةر ياندذرذؤاتقان ظوتنع دةص بئقعثلارحذ. ظذنعث دةرعخعنع (يةنع مذرخذ، ظذبار ناملعق بعرعنعث شئخعنع بعرعضة سىركعسة هأل تذرذصلا ظوت ظالعدعغان دةرةخنع) سعلةر ظأستىردىثلارمذ ياكع بعز ظأستىردذقمذ؟ ظذنع بعز ظعبرةت ؤة يولذحعلار صايدعلعنعدعغان نةرسة قعلدذق. ظذلذغ صةرؤةردعضارعثنع (مذشرعكلارنعث ظعصتعرالعرعدعن) صاك ظئتعقاد قعلغعن"( ؤاقعظة سىرعسع، 58-73-ظايةتلةر).

قذرظان كةرعم:"ياكع ظذلار ياراتقذحعسعز يارعتعلغانمذ؟ ياكع ظذلار ظأزلعرع ياراتقذحعمذ؟ ياكع ظذلار ظاسمانلارنع ؤة زئمعننع ياراتقانمذ؟ بةلكع ظذلار (اللةنعث بعرلعكعضة) ظعشةنمةيدذ"،( تذر سىرعسع، 35-36-ظايةتلةر) دةيدذ.

سعز تونذيدعغان بعر ظعنساننعث سأزع ظذ ظادةمنعث ظأزعضة دةلعل بولغاندةك، بذ بةلضعلةر ؤة مأجعزلةرمذ ظاللاهنعث ظأزعضة دةلعل بولعدذ. ظعنساننعث يارتعلعشع ياراتقذحعنعث بارلعقعغا دةلعل، شذنعث ظىحىن قذرظان كةرعم ياراتقذحعنعث بارلعقعنع ظعنكار قعلغانلارنع ظأزلعرع توغرعسعدا تةصةككىر قعلعشقا حاقعرعدذ. قذرظان كةرعم بذ ظايةتلةردة هةممةيلةن بعلعدعغان مذظةييةن ظعشلار ظىستعدة توختعلعؤاتعدذ ؤة بذ مةخلذق ياراتقذحعسعنعث بارلعقعغا صاكعت دةؤاتعدذ. قذرظان كةرعم بذ مةسعلعلةردة تةصةككىر قعلعشقا حاقعرعدذ ؤة شذ توغرعدا بعر قانحة سوظاللارنع تذغدذرذش ظارقعلعق ياردةم بئرعدذ، ظةضةر ظعنسان بذ سوظاللارغا توغرا جاؤاب بئرةلعسة، ظذنعث جاؤابع ظذنع ياراتقذحعسعنعث بارلعقعغا باشلاص بارعدذ.

قذرظان كةرعم ظعنكار تةرعقعسعدة سوظال سوراؤاتعدذ، خذددع قذرظان كةرعم بذ ظعنكار قعلغذحعغا مذنداق دئمةكحع بولغاندةك:

سئنع ظاللاه ياراتمعغان بولسا ؤة ظةتراصعثدعكع بذ كاظعناتنع ساثا يارعتعص بةرمعضةن بولسا، سةن ظأزىثحة يارعتعلعص قالدعثمذ؟

ظةلؤةتتة ظةقعللعق ظادةم، بذنداق بولعشع مىمكعن ظةمةس دةص جاؤاب بئرعدذ.

ياكع سةن ظأزىثنع ظأزىث يارعتعؤالدعثمذ؟

ظةلؤةتتة ظةقعللعق ظادةم، بذنداق بولعشع مىمكعن ظةمةس دةص جاؤاص بئرعدذ.

ظاسمان ؤة زئمعننع سةن ياراتقانمذ؟

ظةلؤةتتة ياق دةص جاؤاب بئرعدذ.

بذ تذغما صاكعت بولذص، بارلعق كعشلةر بذ صاكعتنع ظةقلعي ظارقعلعق هئس قعلالايدذ. شذنعث ظىحىن قذرظان كةرعم بذ صاكعتنعث مذقةددعمعسعنع ظعنكار سوظاللار شةكعلدة تىزىص حعقعدذ.

"ظاسمانلارنع ؤة زئمعننع ياراتقذحع الله نعث (بعرلعكعدة)شةك بارمذ؟"،( ظعبراهعم سىرعسع، 10-ظايةت).

" مةخلذقاتنع) ياراتقان زات بعلمةمدذ؟ ظذ شةيظعلةرنعث نازذك تةرةصلعرعنع بعلضىحعدذر، هةممعدعن تولذق خةؤةرداردذر"(مىلك سىرعسع، 14-ظايةت).

بذلار تةبعظعي صاكعتلار بولذص، ظأز ؤاقتعدا ظاثلعغان كعشلةرضة يئتةرلعك تةسعر قعلغان.

قذرظان كةرعمنعث بذ صاكعتعنع لوضعكا شةكلعدة مذنداق تىزىش مىمكعن:

سةن ظأزىثنعث يوقتعن صةيدا بولغان مةخلذق ظعكةنلعكعثنع بعلعسةن.

سةن ظأزلعكعثدعن يارتعلعص قالدعث ياكع بعر نةرسة سئنع صةيدا قعلدع.

ظأزلعكعثدعن صةيدا بولذص قئلعشعث مىمكعن ظةمةس.

ظذنداقتا سئنع حوقذم بعر نةرسة صةيدا قعلدع.

صةيدا قعلغذحع بذ نةرسة سةن ياكع سةندعن باشقا بعر نةرسعدذر.

سئنعث ظأزىثنع صةيدا قعلعشعث ياكع يارتعشعث ظةقعلضة سعغمايدذ.

ظذنداقتا سةندعن باشقا بعر نةرسة سئنع صةيدا قعلدع.

ظذ باشقا نةرسة ساثا ظوخشاش صةيدا قعلغذحع زاتقا مذهتاج بولعدعغان بولعشع ياكع مذهتاج بولماسلعقع مىمكعن.

 ظذ نةرسعنعث ساثا ظوخشاش بولعشع مىمكعن ظةمةس، حىنكع سةن توغرعلذق دئيعلضةن نةرسة ظذ توغرعلعقمذ دئيعلعدذ.

ظذنداقتا باشقعلارغا صةقةت مذهتاج بولمايدعغان بعر ياراتقذحعنعث بولعشع لازعم، بذ ياراتقذحع ظاللاه تاظالادذر.

 

3. كأثىل بألىش دةلعلع:

 

مةخلذقاتلارنع مذلاهعزة قعلغان هةر قانداق بعر كعشع بذ مةخلذقاتلارنعث تةرتعصسعز تاشلعنعص قالغان بعر دأؤة نةرسة ظةمةسلعكعنع، بةلكع هةر بعر مةخلذقنعث هئكمةت ظعحعدة تةرتعصلعك صعلانلانغانلعقعنع كأرةلةيدذ.

هةر بعر مةخلذقنعث صذختا يارعتعلغانلعقع، ظذنعثدعكع هةر بعر ظةزانعث ظأز ظورنعغا قويذلغانلعقع ؤة يارتعلعش هةرعكعتعنعث رةتعملعق ظورذنلاشتذرغانلعقع هةر بعر ظةزالارنع كونترول قعلعؤاتقان قانذننعث- ؤاقعت ؤة ظورذن ظأزضةرسعمذ-ظأزضةرمةيدعغان بعرلعكعنع كأرسعتعص بئرعدذ، لئكعن ظاللاه تاظالا ظذ قانذن ظعشلعمةي بعر نةرسعنعث مأجعزة بولعشعنع ظعرادة قعلغان بولسا، بذ مأجعزة بعرلعك قانذنعيعتعنعث سعرتعدا بولعدذ.

صةيلاسوص ظعبنع رذشد يارتعشنعث ياراتقذحعنعث ظعلعم سىصعتعضة ظعضة ظعكةنلعكعضة دةلعل بولعدعغانلعقعنع كأرسعتعص مذنداق دةيدذ: قذرظان كةرعم ظاللاهنعث ظةزةلدعن ؤة ظالدعن بعلعمضة ظعضة ظعكةنلعضعنع كأرسعتعص:"(مةخلذقاتنع) ياراتقان زات بعلمةمدذ؟ ظذ شةيظعلةرنعث نازذك تةرةصلعرعنع بعلضىحعدذر، هةممعدعن تولذق خةؤةرداردذر"(مىلك سىرعسع، 14-ظايةت) دةيدذ.

دئمةك، ياسالغان نةرسة ظأزعدعكع تةرتعص(يةنع هةر بعر ظةزاسععنعث يةنة بةزعسع ظىحىن يارعتعلغانلعقع) سةؤةبعدعن ؤة هةر بعر ظةزاسعنعث كأزلةنضةن مةنصةظةتكة ظذيغذن كئلعشع جةهةتعدعن ظئلعص ظئيتقاندا تةبعظةتتعن يارتعلعص قالغان نةرسة ظةمةس، بةلكع مذظةييةن غاية ظىحىن تةرتعصلعك ؤة كئلعشعملعك قعلعص ياراتقان زات تةرعصعدعن يارعتعلغان، ظذنداق بولغاندا بذ زات ظذ نةرسعنع صىتىنلةي بعلعشع تةبعظعيعدذر.(ظعبنع رذشدعنعث" ظةقعدعلةردعكع صاكعت مئتودع"ناملعق كعتاؤعنعث،160-بئتعضة قاراث).

مةخلذقاتلارنعث بذنداق صذختا، ظألحةملعك ؤة كئلعشعملعك يارعتعلغانلعقع ظعرادعلعك، بعلعملعك ؤة هئكمةتلعك بعر ياراتقذحعنعث بارلعقعغا قذرظان كةرعمنعث كأصلعضةن ظايةتلعرع دعققعتعمعزنع تارتعدذ:" (زئمعننعث ظىستعدة مذقعملعشعشعثلار ؤة كةث تىزلةثلعكلةرضة زعراظةت تئرعص صايدعلعنعشعثلار ظىحىن) زئمعننع بعسات قعلمعدذقمذ؟.(زئمعننعث تةؤرةص كةتمةسلعكع ظىحىن) تاغلارنع قوزذق قعلمعدذقمذ؟. سعلةرنع ظةر-ظايال قعلعص ياراتتذق. ظذيقذنع سعلةرنعث (بةدعنعثلار ظىحىن) راهةت قعلدذق. كئحعنع لعباس قعلدذق. كىندىزنع (سعلةر) تعرعكحعلعك قعلعدعغان (ؤاقعت) قعلدذق. ظىستىثلاردا مذستةهكةم يةتتة ظاسماننع بعنا قعلدذق. (سعلةر ظىحىن) يئنعص تذرغان حعراقنع ( يةنع كىننع) ياراتتذق. ظاشلعقلارنع، ظوت-حأصلةرنع، دةرةخلعرع قويذق باغحعلارنع ظأستىرىش ظىحىن بذلذتلاردعن مول يامغذر ياغدذرذص بةردذق"، ( نةبة سىرعسع، 6-16-ظايةتلةر).

بذ ظايةتلةر بعزضة بذ يةردة زئمعن، تاغ، ظعنسان، ظذيقذ، كئحة- كىندىز، ظاسمان، قوياش، سذ، ظأسىملىك ؤة باراقسان باغحعلار... بار دئمةكحع ظةمةس، حىنكع بعز بذ ظعشلارنعث هةممعسعنع كأرىص تذرعمعز ؤة بعلعمعز، مذسذلمان ياكع كاصعر بولسذن بذ نةرسعلةرنع بعلعدذ. بذ ظايةتلةر بعزنعث بذ مةخلذقاتلارنعث هةر بعرسعنعث ظارسعدعكع ظالاقة ؤة ظةهؤاللار بعلةن ظعنسان ظارعسعدعكع مذناسعؤةتنع تةصةككىر قعلعشمعزغا ظىندةيدذ ؤة حاقعرعدذ. بذ ظايةتلةر بذ نةرسعلةرنعث هةر بعرسع ؤة ظذنعث ظةهؤاللعرع توغرعسعدا مذلاهعزة يىرضىزىشعمعزضة حاقعرعق قعلعدذ، بذ حاقعرعق بعز ظعنسانلارغا نعشاننع رئظاللعققا ظاشذرذص بئرعدذ.

مةسعلةن، بعز ياشاؤاتقان زئمعن بعز ظىحىن بعسات(ضعلةم) قعلعندع، يةنع زئمعن بعزنعث ظئهتعياجعمعز ظىحىن خذددع ضعلةمدةك يىمشاق ؤة كةثرع قعلعندع. ظايةتنعث دئمةكحع بولغعنع ضعلةم ظأزلعكعدعن صةيدا بولذص قالماي بعر ظادةمنعث توقذغانلعقعغا دةلعل بولسا، ظةلؤةتتة سعلةرنعث تذرمذش كةحىرىشعثلارغا مذناسعص شةكعلدة يارتعلغان زئمعن دانا بعر ياراتقذحعنعث بارلعقعغا صاكعت.

" تاغلارنع قوزذق قعلمعدذقمذ؟" خذددع سعلةر ياساؤاتقان ؤة ظعستعمال قعلعؤاتقان قوزذق صةقةتلا ظاددع ياغاح بولماستعن، بةلكع مذظةييةن غاية ظىحىن ياسالغان نةرسة بولغعنعغا ظوخشاش، تاغنعثمذ زئمعن ؤة سعلةرنعث هاياتعثلارغا مذناسعؤةتلعك ؤةزعصعسع بار...

قالغان ظايةتلةرنعمذ مذشذ بويعحة تةهلعل قعلعص ظويلعنعص كأرسعثعز نذرغذن نةرسعلةرنع هئس قعلالايسعز...

كأصلعضةن كعشلةر يوقعرعدا زعكعر قعلعنغان نةرسعلةرنعث نئمة مةقسةتتة يارتعلغانلعقعنع بعلمةيدعغان بولسسعمذ، لئكعن هئحكعم يامغذرغا صةقةتلا بذلذتتعن زئمعنغا حىشعدعغان سذغذ دةص قارعمايدذ، بةلكع يامغذر بعلةن ظالاقعسع ؤة ظئهتعياجعنع هئس قعلالايدذ.

قذرظان كةرعمنعث صاكعت كأرسعتعش ظالاهعدعلعكع كاظعناتنعث ياراتقذحعسع بار دئضةن مةقسةتكعلا يعغعنحاقلعنعص قالمايدذ، بةلكع بذ ياراتقذحعنعث ظأزع يالغذز ظعبادةت قعلعنعشقا ؤة رةهمةت ظئيتعلعشقا هةقلعق ظعكةنلعك صاكعتعنعمذ ظأز ظعحعضة ظالعدذ. بةزع ظايةتلةر بذ هاياتتعن كئيعن باشقا بعر هاياتنعث بارلعقعغا، ظذ هاياتتا ياخعشعلار ياخشعلعق بعلةن مذكاصاتلعنعدعغانلعقعغا، يامانلار يامانلعقعنعث جازاسعغا تارتعلعدعغانلعقعغا صاكعتلارنع ظأز ظعحعضة ظالعدذ.

ياراتقذحعنعث بارلعقعنع ظعنكار قعلغذحع ؤة ظذنعثغا ظعبادةت قعلعشتعن باش تارتقذحعلارنعث بةزعلعرع مةخلذقاتلار ظارعسعدعكع بذ تةرتعص ؤة ماسلعشعشنع ظعنكار قعلعشتا هةر ظذسذلغا تايعنعص باقعدذ، حىنكع ظذلار بذ مةخلذقاتلارنعث ياراتقذحعنعث بارلعقعغا ؤة ظذنعثغا حوقذنذشنعث لازعملعقعغا صاكعت بولعدعغانلعقعنع بعلعشعدذ. ظذلار بذ مةسعلعنع ظئتعراص قعلغاندعمذ ظاجعز صةرةز ؤة جانسعز نةزةريةلةرضة ظئسعلعؤعلعص، هةقعقع مةقسةتنع بذراص، ظذ مةسعلعنع تاسادعصعلعق ؤة تةلةيضة تاقاص قويعشعدذ.

4. ظةخلاق صةزعلةت صاكعتع:

راستحعللعق، ظامانةت، ؤاصادارلعق...لعققا ظوخشاش ظةخلاق قعممةت قاراشلعرع ظعنسانعيةت جةمظعيةتلعرعنعث مةؤجذدلعقع ظىحىن زأرىر، بذ قعممةتلةر مةؤجذد بولماي تذرذص جةمظعيةت شةكعللةنمةيدذ، ظةخلاقعي قعممةت قاراشلار جةمعظيةتنعث سعمذنعتلعرع. بذ ظةخلاقعي قعممةت قاراشلارسعز هةتتا دذنيا ظعشلعرعدعمذ ظعلعم، ظعقتعساد ؤة ياكع ظعجتعماظع ظالاقة ظعشلعرع بولمايدذ. يالغانحعلعقنع ظئيعص ظالمايدعغان بعر جةمظعيةتنع تةسةؤؤذر قعلعص باقسعثعز، ظذ جةمظعيةتتعكع كعشلةرنعث هةممعسع يالغانحع بولعدذ! مذشذنداق جةمظعيةتتة ظعلعم بولامدذ؟ ياق، حىنكع ظعلعمنعث زأرىرعيةتلعرعدعن بعرع رعؤايةت ياكع يةتكىزىشتعكع راستحعللعقتذر.

دئمةك، راستحعللعق صةقةت ظةخلاقعي صةزعلةت بولذص قالماستعن، جةمظعيةت ظىحىن زأرىرعيةتتذر، شذنعث ظىحىن جةمظعيةتتة راستحعللعلارنعث سانع قانحة كأص بولسا، بذ جةمظعيةت مذستةهكةم بعر جةمظعيةتكة ظايلعنعدذ، ظعلعم-صةنلةر، تئخنعكا ؤة ظعقتعساد ظعشلعرع ضىللعنعدذ. بعر جةمظعيةتنعث هاكعملعرع، ظالعملعرع، سودعضةرلعرع، دعهقانلعرع ؤة هىنةرؤةنلعرع ظارعسعدا يالغانحعلعق قانحة يامراص كةتكةنحة، بذ جةمظعيةت مذقعمسعز ؤة تةرةققعياتع تأؤةن بعر جةمظعيةتكة ظايلعنعدذ.

راستحعللار جةمظعيةتكة خعزمةت قعلعدذ،يالغانحعلار جةمظعيةتنع ظأرىص تاشلايدذ. دذنيالعق هاياتعمعزدعكع ظةخلاق كعرزعسع شذكع، راستحعل ظادةم راست سأزلعضةننعث مذكاصعتعغا ظئرشةلمةيدذ، بةلكع بةزعدة ظذنعث راست سأزلعضةنلعكع ظذنعث ظئقتعسادع جةهةتتعن زعيان تارتعشعغا ؤة ظعجتعماظع ظورنعنع يوقذتذص قويذشقا سةؤةب بولذص قالعدذ، بةزعدة تةن جازاسعغا ظذحراصمذ قالعدذ. يالغانحع يالغانحعلعقعغا جازالانمايدذ، بةلكع ظذنعث يالغانحعلعقع ظذنعث صذل تئصعشعغا ياكع ظعجتعماظع مةنسةصكة ظئرشعشكة ياكع تةن جازاسعدعن قذتذلذص قئلعشقا ؤاستة بولذص قالعدذ. ظةضةر شذنداق بولمايدعغان بولسا هئحبعر ظعنسان يالغان سأزلعمعضةن بولاتتع. ظذنداقتا جةمظعيةتكة مةنصةظةت يةتكىزعدعغانلار بةزعدة ظعقتعسادع زعيانغا ظذحراص قالعدذ، هالبذكع جةمظعيةتكة زعيان سالعدعغانلار ماددع جةهةتتعن صايدعغا ظئرشعص قالعدذ.

ظةضةر ظعنسانلارنعث قعلمعش صاظالعيةتلعرعنع كأرىص ؤة ظاثلاص تذرعدعغان ياراتقذحع بولمعسا، ياخعشلار ياخشعلعقعغا مذكاصاتلعنعدعغان ؤة يامانلار ظةسكعلعكعضة جازالعنعدعغان يةنة بعر هايات بولمعسا، ماددع مةنصةظةت بذ هاياتلعقتعكع بعردعن بعر ظئتعبارغا ظئلعنعدعغان نةرسعضة ظايلعنعص قالسا، ظذ حاغدا راستحعل ؤة ؤاصادالار كعشلةر ظةقعلسعز غاصعللارغا، يالغانحعلار ظةقعللعقلارغا ظايلعنعص قالعدذ. لئكعن ظةقعل ظذنداق قارعمايدذ، ظةقعللعق كعشلةرنعث جةمظعيةتنع ؤةيران قعلعص، غاصعل ؤة دأتلةرنعث جةمظعيةتنع مذقعم قوغدعشع ظةقعلضة سعغعمايدذ. ظةضةر ظعش شذنداق بولذص قالعدعغان بولسا، ظةقعلسعزلعق بذ هايات قذرذلمعسعدعكع يعلتعزع ظاساس ؤة بذ هايات ظةهمعيةتسعز هايات بولذص قالغان بولعدذ.

ظاتئظعزملعقنعث ظةخلاقعي قعممةت قاراشلارغا زعتلعشعدعغان يةنة بعر زعتلعقع بار، ظعنسانلار بذ قعممةت قاراشلارغا تةبعظعيلعشعص كةتكةن، حىنكع بذ قعممةت قاراشلار ظذلارنعث ظةقلعي قذرذلمعسعنعث بعر قعسمع، شذنعث ظىحىن ظذلار-ظةسلع ساص تةبظعيعتعنع ساقلاص قالغان بولسعلا-راست سأزلعضةندة، ظامانةتنع يةتكىزىص بةرضةندة، ؤةدعضة ؤاصا قعلغاندا خذرسةنلعكنع هئس قعلعدذ. ظةكسعحة يالغان سأزلعضةندة ياكع خعيانةت قعلغاندا ياكع ؤةدعسعزلعك قعلغاندا بةختسعزلعكنع هئس قعلعدذ. ظاتئظعزملعقعنعث تةقةززاسع بويعحة ظعش قعلماقحع بولغان ظاتئظعست ظعحكع تذيغذسع ؤة ظةقلانع تةصةككىرع ظارعلعقعدا بألىنىش ؤة سعقعلعشنع هئس قعلعدعغان باسقذحعلارنع بئشعدعن كةحىرعدذ، ظعحكع تذيغذسع:راست سأزلةص، ظأزةثنع ظارام ظالدذرغعن ؤة قةلبعثنع خوش قعلغعن دةيدذ. ظاتئظعستلعقع: سةن بذ هاياتتعن كئيعن باشقا هايات يوق دةص ظئتعقاد قعلعسةن، بذ ظةهؤالدا راست سأزلعسةث نةخ صايدعدعن قذرذق قالعسةن، باشقا هايات بولمعسا نئمعضة قذربان بئرعسةن؟دةيدذ.

ظةلؤةتتة، بذ هأججةتنع ظاثعلغانلارنعث بةزعسع، ظاتئظعستلارنعث هةممعسع يالغانحع ظةمةس، مأمعنلةرنعث هةممعسع راستحعل ظةمةس، بةزعدة ظاتئظعست راست سأزلةص قالعدذ، بةزعدة مأمعن يالغان سأزلةص سالعدذ،دةيدذ.

مةن دةيمةنكع، شذنداق، بذ ظعش يىز بئرعدذ. لئكعن ظاتئظعست راست سأزلعضةندة صرعنسعصعنعث تةقةززاسع بعلةن زعتلعشعدذ، يةنع ظذ مةنصةظةتنع قولدعن بئرعص راست سأزلعضةندة ؤاقعتلعق صرعنسعصع ياكع ظةقلعدعن ؤاز كةحكةن بولعدذ.ظةمما مأمعنضة نعسبةتةن ظعش ظذنعث ظةكسعحة، ظذ يالغان سأزلعضةندة صرعنسعصع ؤة ظةقلعي بعلةن زعت يولنع ماثغان بولعدذ، ر