تةدرعجع
تةرةققعيات نةزةرعيسع نئمة ظىحىن خذددع تةؤرةنمةس
بعر ظعلمعي هةقعقةت سىصعتعدة كةث كألةملعك تارالدع ؟
ظومذميىزلىك
ياؤروصا خةلقع ظئتعقات قعلعدعغان خرعستعظان دعنع
صوصلار تةرعصعدعن بذرمعلعنعص
، مذقةددةس كعتاصلاردعكع ظعلاهعي تئكعستلارغا
ظارعستوتعل قاتارلعق ظةينع ؤاقتعدعكع صةيلاسوصلارنعث
نةزةرعيةلعرع ظعلاهعي تئكعست سىصعتعدة كعرضىزىلضةن ،
شذنداقلا صوصلار ظوتتذرعغا قويغان شةخسعي قاراشلارمذ
ظعلاهعي تئكعست تىسعنع ظالغان ظعدع
.(بذ هةقتة، ظعسلام ؤة ظعلعم
–صةن ناملعق ماقالعضة قاراث ).
ياؤروصا
دا ضىللعنعش دةؤرعنعث باشلعنعشع بعلةن ، تةؤرات
ؤة ظعنجعللاردعكع كاظعنات ؤة جانلعقلارنعث يارعتعلعشع
توغرذلذق ظوتتذرعغا قويذلغان تةلعماتلارنعث ظعلعم –صةن
ظالعملعرع كةشعص قعلغان مةلذماتلار بعلةن زعت
ظعكةنلعكع ظعسصاتلاندع . شذنعث بعلةن ، ظعلعم -
صةن ظالعملعرع بعلةن حئركاؤ ظوتتذرعدا ، تارعختعكع
مةشهذر توقذنذش يىز بةردع . بذ توقذنذش نةتعجعسعدة
نذرغذن تةبعظعي صةن ظالعملعرع حئركاؤ تةرعصعدعن
زعيانكةشلعككة ظذحرعدع . بعراق ، ظاخعرقع غةلعبة
ظعلعم –صةن ظالعملعرعغا مةنسذص بولدع . شذنعث
بعلةن ياؤروصادا
، دعن بعلةن ظعلعم –صةن بعر
–بعرضة قارشع دئضةن ظذقذم شةكعللةندع
. شذنداقلا ظعلعم –صةن ظالعملعرعمذ بذ توقذنذشتا
ظأزلعرعنعث غةلبعسعنع كاصالةتلةندىرىش ظىحىن ،
دعننعث تةلعماتلعرعغا زةربة بئرعدعغان هةرقانداق
قاراشنع ، ظذنعث ظعلمعيلعكع ياكع غةيرع ظعلمعيلعكع
بعلةن هعساصلعشعص ظولتذرماستعنلا قوبذل قعلعص ،
ظذنع حئركاؤغا زةربة بئرعشتة قورال قعلعدعغان
بعرخعل هالةت شةكعللةنضةنعدع
.
ظعلعم –صةن
ظالعملعرع ( يةنع ياؤروصا مةرعصةتحعلعك هةرعكعتع )حئركاؤ
ظىستعدعن غةلعبة قعلغان ، فرانسعية بذرآذظا ظعنقعلابع
ؤة ساناظةت ظعنقعلاؤعمذ غةلعبعضة ظئرعشكةن ، كعشعلةر
ظارعسعدا دعن ظعلعم
–صةنضة قارشع دئضةن قاراش كأككة كأتىرىلضةن مذشذنداق
بعر صةيتتة دارؤعن تةدرعجع تةرةققعيات نةزةرعسيعنع
ظوتتذرغا قويذص ، حئركاؤنعث ( ظعنسان ظادةم ظاتا
بعلةن هاؤا ظانعدعن تىرةلضةن ) دئضةن تةلعماتعغا
قاتتعق زةربة بةردع
. شذنعث بعلةن بذ نةزةرعية تةبعظعي صةن ظالعملعرعنعث
خرعستعظان دعنعغا زةربة بئرعشعدة زور كىحضة ظعضة
قورالعغا ظايلاندع . شذنعث ظىحىن ظعلعم –صةن ظالعملعرع
بذ نةزةرعيعةنع خذددع تةؤرةنمةس بعر ظعلمعي هةقعقةت
سىصعتعدة قوبذل قعلعص ، بذنعثغا قارشع ظوتتذرعغا
قويذلغان هةر قانداق بعر تةنقعدنع ظعلمعي بولسعمذ ،
دعنعي غةرةز بعلةن ظوتتذرغا قويذلغان ، دةص قاراص ،
قوبذل قعلعشتعن باش تارتتع . مانا شذندعن ظئتعبارةن
بذ نةزةرعية ظعلعم –صةن ظالعملعرعنعث هعمايعسعضة
ظئرعشعص كةلدع ، هةتتا بةزعلعرع بذ نةزةرعيةنع
ظعلمعي ظاساسقا ظعضة قعلعش ظىحىن، ظةينع ؤاقعتلاردا ،
قئزعؤئلعنغان ظعسكعلعتلارغا ظوخشاش بةزع صاكعتلارنع
ساختعلاشتذرذشتعنمذ ظةيمةنمعدع . بذنعثدعن كأرىؤئلعشقا
بولعدذكع ، ظعلعم – صةن ظالعملعرع تارعختعن بئرع
بذ نةزةرعيةنع قعل سعغماس هةقعقةت سىصعتعدة قوبذل
قعلعص كةلضةنلعكع
، بذ نةزةرعيةنعث بعر ظعلمعي هةقعقةت ظعكةنلعكعدعن
ظةمةس ، بةلكع (سئر ظارتئر
) ظئيتقاندةك بذ نةزةرعيةنع
رةت قعلعش ، ظادةمنعث كئلعص حعقعشعنع خرعستعظان
دعنع تةلعماتع بويعحة حىشىنىشكة ؛ يةنع ظعلعم –صةن
ظالعملعرعنعث ظةشةددع دذشمعنع بولغان حئركاؤ
تةلعماتعغا ظعشعنعشكة مةجبذر قعلاتتع . شذنعث
ظىحىن ظعلعم –صةن ظالعملعرع بذ مةسعلعدة حئركاؤغا باش
ظئضعشتعن كأرة دارؤعن نةزةرعيسعنع قوبذل قعلعشنع
ظةؤزةل كأرضةنعدع .
بعراق ، ياؤروصا ظالعملعرع ظأزلعرعنعث ظةشةددع دذشمعنع حئركاؤنع مةغلذص قعلعص بعر مةزضعل ظأتكةندعن كئيعن مانا ظةمدع ، حئركاؤ بعلةن بولغان توقذنذشتا ياخشع خعزمةت قعلغان دارؤعن نةزةرعيةسعنعث ظعلمعي هةقعقةت ظةمةسلعكعنع ، ظذنعث نوقذل نةزةرعية ظعكةنلعكعنع ، ظعلعم –صةن تةرةققع قعلغانسعرع بذ نةزةرعيةنعث ناتوغرعلعقع ظاشكارعلعنعؤاتقانلعقعنع ظئلان قعلماقتا .
ظعلمعي مأجعزة آورنعلعنعث 5 – سانعدا ، تةدرعجع تةرةققعيات نةزةرعيسع توغرعسعدا بعر ماقالة ظئلان قعلعنغان بولذص ، مةزمذنع تأؤةندعكعحة : 1999- يعلع ظاؤغذستنعث 11- كىنع ، ظامرعكعنعث كانساس ؤعلايةتلعك ماظارعص ظعدارعسع ، تةدرعجع تةرةققعيات نةزةرعيسنع دةرعسلعك صروضراممعسعدعن حعقعرعص تاشلاش قارارعنع ظئلان قعلدع . ظارقعدعنلا (Tennesee ) ؤة (Louisiana ) ؤعلايةتلعرعدعكع ماظارعص ظعدارعلعرمذ ، تةدرعجع تةرةققعيات نةزةرعيسعنع خذددع تةؤرةنمةس بعر ظعلمعي هةقعقةت سىصعتعدة ظعزاهلايدعغان هةرقانداق ظوقذتقذحعنع ظعشتعن بوشعتعش قارارعنع ظئلان قعلدع . شذنداقلا ، (Washington ) ؤة (Ohaio ) ؤعلايةتلعرعدعكع ماظارعص ظعدارعلعرعمذ ،( Pandas & people) ناملعق كعتاصنع دةرس صروضراممعسعغا كعرضىزىشنع تةؤسعية قعلعدعغانلعقعنع ظئلان قعلدع . بذ كعتاص بولسا ، هةر بعر بئتعدة تةدرعجع تةرةققعيات نةزةرعيسعضة قاخشاتقذح زةربة بةرضةن كعتاصتذر . ستعؤضولد ، 1999- يعلع ظاؤغذستنعث 23- كىنع ، " تايعم " آورنعلعدا ظئلان قعلغان ( مايمذندعن تةرةققع قعلعش ) ناملعق ماقالعسعدا ، تةدرعجع تةرةققعيات نةزةرعيسنع هازعرغعحة قوللاص كئلعشنعث سةؤةبعنع بايان قعلعص ، ( بذ نعث سةؤةبع ،بذ نةزةرعيةنعث ظورنعنع باسعدعغان تةؤرةنمةس بعر ظعلمعي هةقعقةتنعث مةيدانغا كةلمعضةنلعكعدة ) دئضةن .
دئمةك
، هةر قايسع ظةللةردة بذ نةزةرعيةنع تاهازعرغعحة
قوللاص ، قذؤةتلةص كةلضةنلعكعنعث سةؤةبع ، بذ نعث
بعر ظعلمعي هةقعقةت بولغانلعقعدا ظةمةس ، بةلكع ،
تىرلىك جانلعقلارنعث صةيدا بولذش جةريانعنع بذنعثدعن
ياخشعراق شةرهعلةيدعغان باشقا بعر نةزةرعيةضة
ظئرعشةلمعضةنلعكعدة .